Evenings, Afteɼnoons, Bonnets, Hoods, Couples, Ditches ⁊ Dɼains

Monaghraf le Míċeál Ó Loċlainn

28ú Mí Meáin Fhómhair 2023 dáta a chéadfoíllsithe.

Sa Róimh doit

Is ea is mó go mbaineann sé seo le mic léinn idirnáisiúnta atá i mbun staidéir in Éirinn, is iad ag scrí i mBéarla.

Mar sin féin, baineann coda dhe le scríbhneoireacht i nGaelainn. Ní haon dochair é a léadh.

Ní foláir doit cleachtais ortaghrafacha na tíre ina bhfuilnn tú ag obair a ghnáthú id’ chuid scríbhneoireachta acadúil.

Le scríbhneoireacht acadúil in Éirinn is ea a bhaineann an treoir seo.

In Éiɼinn (⁊ i Sasana) dhoit

Más d’ institiúid, d’eagras nú d’fhoíllseachán Éireannach athánn tú ag scrí (i mBéarla):

Is tú ag scrí d’institiúid, d’eagras nú d’fhoíllseachán Sasanach:

  • Scrígh Béarla Shasana, gan dabht

NB: Is minic a bhíonn rialacha ag irisleabhair acadúla i dtaobh litrithe, púncaíochta, foclóra ⁊ɼl — stíl tí.

Litɼiú

Na gnáth-rudaí:

  • colour seochas color
  • neighbour seochas neighbor
  • plough seochas plow
  • foetas seochas fetas
  • ⁊ɼl…

Má bhuaileann amhras tu, ceadaigh foclóir Bhéarla Shasana.

Foclóiɼ ⁊ gɼamadach

Na gnáth-rudaí:

  • anti-clockwise seochas counter-clocwise
  • autumn seochas fall
  • biscuit seochas cookie
  • scone seochas biscuit
  • it was broadcast seochas it was broadcasted
  • ground floor seochas first floor
  • the maths seochas the math
  • methylated spirits seochas denatured alcahol
  • ⁊ɼl…

Púncaíocht

Níl i litriú ⁊ foclóir ach cuid den gcúram.

Ní foláir doit an phúncaíocht chuí d’úsáid leis:

  • “ uaschamaí dúbaltha inbheartaithe ” seochas « an guillemet dúbaltha »
  • ‘ uaschamaí single inbheartaithe ’ seochas ‹ an guillemet singil ›
  • Níl aon áit do chamaí dúbalthe „íseal-ard” sa Ghaelainn ná sa Bhéarla…
  • …ná do chamaí single ’nea’dhísithe’.

Uimhɼeacha

Tá sain-phúncaíocht ag baint leis an nodaireacht uimhriúil.

In Éirinn (⁊ i Sasana):

  • 1½ = 1.5
  • 1½ ≠ 1,5
  • 8¾ = 8.75
  • 8¾ ≠ 8,75
  • ⁊ɼl…

Ó dheire na 1960dí i leith, in Éirinn (⁊ i Sasana):

  • one billion = 1,000,000,000
  • one billion ≠ 1,000,000,000,000
  • Mar sin féin, 1,000,000,000 = one milliard i gcónaí!

Am ⁊ dátaí

  • 4th January 2023 seochas January 4th 2023
  • 04/01/23 = 4ú Mí Eanair 2023
  • 01/04/23 = 1d Mí Abaráin 2023
  • An Luan an chéad lá den tseachtain
  • Period ;-)

—ize

I mBéarla na hÉireann (⁊ Shasana), ní Meiriceánachas é an deire ‘—ize’, cé gur comónta ar fad é ‘—ise’.